Čovek koji je probudio Rim: Papa Sikst V bio Srbin poreklom iz Boke Kotorske?!

Srbin poreklom?

Mnogi znatiželjnici bili bi vrlo začuđeni kada bi pažljivim listanjem hronologije Rima i Vatikana otkrili neke manje poznate detalje iz njihove istorije.

Večni grad je u I veku pre Hrista imao više od milion stanovnika, a posle pada Zapadnog rimskog carstva i mnogobrojnih pljačkaških pohoda, šest stotina godina kasnije, jedva 1.000 žitelja.

Od megalopolisa spao je na “ostatke ostataka” gde je šačica ljudi živela u ruševinama nekadašnje prestonice sveta. Rim je i u dolazećoj eri životario. Tako je početkom XV veka imao oko 15.000 stanovnika. Venecija je u to vreme imala 170.000, London 185.000, a Pariz 300.000 stanovnika. Ali ono što će posebno iznenaditi znatiželjnike jeste podatak da će Rim u XVI veku, za samo pet godina, povećati broj žitelja sa 18.000 na 100.000. Posebno čuđenje izaziva podatak da je ličnost koja je probudila Rim iz vekovne uspavanosti bio čovek poreklom iz Boke Kotorske – papa Sikst V.

Poreklom iz sela Bjelska Kruševica u Boki Kotorskoj

Ustaljeno mišljenje da je prvi papa Sloven bio Poljak Karol Vojtila, Jovan Pavle II, našlo se na ozbiljnom istorijskom ispitu. I ovde počinje priča o jednom velikom papi naših korena i segment istorije koji je za mnoge skriven ali i neskriven pokušaj da se u Zagrebu proglasi Hrvatom, pišu Večernje novosti.

Ko je bio Sikst V i šta se zna o njegovom poreklu? Postoji nekoliko teorija o njegovom poreklu koje se zasnivaju na istorijskim izvorima: svedočenjima barskog nadbiskupa i primata srpskog Andrije Zmajevića, u njegovom čuvenom delu “Ljetopis crkovni” (Obod Cetinje, 1996, tom 2. str. 490-491), kao i na dokumentima iz Vatikanskog arhiva. Ove teorije razlikuju se samo u nekoliko de talja – da li se otac budućeg pape u zavičaju prezivao Papić ili Šašić i da li je njegova porodica pripadala širem bratstvu Svilanovića.

Pre ustoličenja, papa Sikst zvao se Feliće Pereti. Prezime Pereti uzeo je Sikstov otac, po tadašnjim običajima da se familijarno ime daje prema mestu rođenja. Pošto je svet ugledao u selu Bjelskoj Kruševici u Boki Kotorskoj, preveo je ime zavičajnog mesta na italijanski – kruškica se na ovom jeziku kaže pereta – i tako ozvaničio porodično ime.

Kako se papin otac našao u Italiji? Krajem XV veka u zaleđe Boke stiže turska armada, pa se Sikstov otac sklanja u franjevački samostan u Kotoru, odakle ga jedan italijanski redovnik odvodi, pod okriljem papske države, u izbeglištvo. Nastanio se u mestu Grotamare, oženio Italijankom Marijanom, a 13. decembra 1521. rođen je njihov četvrti sin, koji je nazvan Srećko (italijanski Feliće). Siromašna porodica s mnogo dece nije mogla da prehrani sva gladna usta, pa je Srećkov ujak, franjevac Salvatore, odveo četrnaestogodišnjeg Felićea u franjevački samostan u Montaltu, gde je i zaređen.

Sikst Peti potiče “od oca iz Kruševica

Pola veka kasnije, nakon smrti pape Grgura XIII, 24. aprila 1585. izabran je za papu. Umro je u Rimu, 24. avgusta 1590. godine. Andrija Zmajević, koji je živeo nešto docnije (Perast 1624 – Paštrovići 1694), u svojoj hronici svedoči da papa Sikst Peti potiče “od oca iz Kruševica, sela u Boci od Kotora, nedaleko od Perasta, našega mjesta, gdje i današnji dan Papića kuća zove se, otuda u njoj ljudi njemu prilični… “ i da su od pravoslavnog bratstva Svilanovića, koji slave Svetog Nikolu. Zmajevići su poreklom s Njeguša, a dolazak svojih predaka u Boku, u Perast, povezivali su s odlaskom poslednjih Crnojevića iz Crne Gore.

Postoje dokumenti koji potvrđuju da je papin otac živeo u Montaltu, gde je došao iz Boke Kotorske, iz sela Bjelska Kruševica, i da nikad nije naučio italijanski jezik. Najvažniji među njima jeste mišljenje vrhovnog vatikanskog pravnog organa, Papinskog suda, iz 1655. godine. Problem je nastao zato što je Sikst V, pre izbora za papu, 15 godina bio kardinal – titular Zavoda Svetog Jeronima u Rimu, jedine neitalijanske bogomolje, i tada doneo propis da članovi mogu biti isključivo pripadnici južnoslovenskog stanovništva, nastanjeni s rimske strane Jadranskog mora, i da, uz to, moraju znati maternji jezik.

Kako su i pripadnici iz balkanskih slovenskih pokrajina želeli da postanu članovi svetojeronimskog zavoda, sud je trebalo da ustanovi teritoriju s koje se može postati njegov član. Utvrđeno je da tu teritoriju čine Dalmacija, Istra, Kotor, Hrvatska, Bosna i Slavonija. Predstavnik suda dao je i dopunsko tumačenje:- Svima je veoma poznato da se u Apuliji, Abruzu, Kalabriji, Markhama i drugde, nalaze mnoge naseobine Južnih Slovena, među kojima se (ljudi) ne služe drugim jezikom doli srpskim, kao što je bio slučaj s ocem Siksta V jer je bio Sloven (sit eze! Nupkiz): on je došao živeti u Grotamareu, blizu Jadranskog mora, tu se oženio i rodio mu se spomenuti Sikst – navedeno je tada u sudu.

Tako je Vrhovni papinski sud utvrdio da je Sikstov otac bio slovenske krvi, govorio srpskim jezikom i da nije znao italijanski.

Priča o papi Sikstu V ne bi bila potpuna ako se ne objasni kako ga svojataju, po običaju, i naše komšije Hrvati. Za njih je “Feliće Pereti bio sin jednostavnih zemljoradnika iz krajeva s južnog ruba hrvatskog etničkog prostora”.

– Verovatno je iz Kruščice u Boki Kotorskoj. Otac, Hrvat, mu se preselio u Italiju gdje se oženio njegovom majkom koja je bila Talijanka – ukazuju Hrvati.

Stolovao je od 1585. do 1590. godine

Papa Sikst V, svetovnog imena Feliće Pereti, stolovao je od 1585. do 1590. godine. Pripadao je redu franjevaca. Bio je poznat kao državnik velikog autoriteta. Posvetio se odbrani vere, obnovi Crkve i povećanju ugleda Svete stolice i papske države. A 1588. godine ekskomunicirao je iz Katoličke crkve englesku kraljicu Elizabetu I. Rodio se u Grotamaru, primorskom mestu kod Ankone.

Školovao se u Fermu, Ferari, Bolonji, Riminiju i Sijeni. U Fermu je doktorirao teologiju. Obavljao je dužnost glavnog vikara konventualaca, bio biskup Sv. Agate di Goti u Kampaniji, a potom kardinal. Kada je postao papa, na njegovom grbu bio je lav koji u šapi drži grančicu s tri kruške, simbol zavičaja njegovog oca.

Legenda kaže da su i u njegovom grobu, uoči sahrane, zasijale tri zlatne kruške.

(Kurir)

Share this post: