Volite li seriju „Jagodići“? Evo ko su zaista bili…

TV serija

Zahvaljujući popularnoj seriji Miroslava Lekića koja je ovih dana dobila i 3. sezonu danas svi znaju za srpsku grofovsku porodicu Jagodića iz Vojvodine. Ipak, iako pre svega fikcija, u seriji se pojavljuju i neke istorijske ličnosti.

Jagodići od Krnjače bili su srpska plemićka porodica. Sa porodicama Čeković i Dunđerski spadali su među najuticajnije srpske velikaše u Austrougarskoj 18. i 19. veka, a živeli su na teritoriji srednjeg Banata.

Najstariji Jagodić koga je istorija upamtila bio je Spasoje Jagodić, pančevački trgovac koji je od austrougarskog cara dobio plemićku povelju 1824. godine. Godine 1897. izrađena je povelja kojom je Bogumilu Jagodiću, Spasojevom unuku, potvrđeno plemstvo.

Autor povelje i grba je bio poznati bečki slikar Ernst Kral, koji je 1882. godine izradio i grb Kraljevine Srbije.

Istoričari tvrde da svu grofovsku titulu Jagodići duguju, pre svega, svom novcu.

– Jagodići, spahije, imali su ogroman spahiluk u „K(e)rnjači iz Vršca“; Jagodića je bilo petoro braće – jedan je bio abadžija u Pančevu, a jedan najpre sapundžija, pa posle trgovac, kao i ostala tri; svi su došli u Pančevo iz nekog banatskog sela (možda iz Kanaka?), pa su od njih nastali pančevački Jagodići (Jovan Jagodić u Kanaku, spahija, od ovih je pančevačkih);

Jagodići su bili najpre abadžije i stara pančevačka familija, a Jovanovići su bili alvadžije, opet stari Pančevci, pa su se obe obogatile i postale spahijske (kupile plemstvo): Jagodići su imali Krnjaču, a Jovanovići Poganješ kod Temišvara – piše profesor Jovan Erdeljanović u svojoj knjizi „Srbi u Banatu“.

Jagodići se pojavljuju i na spisku austrougarskih srpskih plemićkih porodica koje je objavio portal Poreklo.

Predikat „od Krnjače“ izveden je od imanja koje su kupili još 1819. godine. Ovo mesto nalazi se u danas rumunskom delu Banata. Osim ovoga, Jagodići su imali posed kod mesta Konak u Banatu, nedaleko od tadašnjeg Bečkereka, a današnjeg Zrenjanina. Upravo tu je Petar Jagodić 1835. godine podigao kaštel, koji će ostati u vlasništvu njegovih potomaka sve do Drugog svetskog rata. Park ispred dvorca bio je uređen u francuskom stilu, dok je park u dubini imanja bio uređen u engleskom stilu i prelazio je u šumu Koprivića.

Sve ovo poslužilo je za zaplet radnje serije iako je, ironično, ona snimana ne u kaštelu Jagodića koji je u ruševnom stanju i nije otvoren za javnost, već u kaštelu jedne druge plemićke porodice – Dunđerski koji se nalazi u Kulpinu nedaleko od Novog Sada.

Pravi i ‘filmski’ kaštel Jagodića

Scenario za seriju prvo nazvanu „Sva ta ravnica„, a kasnije samo „Jagodići“ bila je inspirisana knjigom Nenada Čanka „Kao i sva ravnica“ u kojoj autor prvu priču posvećuje upravo Jagodićima i u kojoj se nalazi i fotografija na kojoj su Jovan Jagodić i njegov brat (Branko?) u lovu koji je, prema rečima autora, za braću predstavljao jedinu „pravu radost“. Knjiga još navodi da se Jovanov brat iz „samo njemu znane tuge“ ubio u sobi kaštela i da je to bila nesreća posle koje se Jovan nikada nije oporavio. Umro je bez potomaka.

Naravno, mnogo toga u seriji je fikcija.

Petar Jagodić bio je sin Spasoja Jagodića. Studirao je filozofiju i pravo. Bio je član Matice srpske, bavio se i književnošću. Na imanju kod Konaka podigao je 1835. godine spahijski dvorac i pominje se u drugoj sezoni serije kao začetnik bogatstva i uticaja porodice. Ipak, naravno da nije patio od epilepsije kako je u seriji sugerisano. Umro je nakon 1886. godine, a imao je sina, Bogumila Jagodića.

Pavle Jagodić, drugi sin Spasoja Jagodića predstavnik je dela porodice koja se u seriji uopšte ne pominje. Bio je carski savetnik i poslanik i živeo je u Krnjači. Sa suprugom Reginom Lazarević imao kćer Mariju.

Dejan Lutkić u ulozi Jovana Jagodića i portret Jovana Jagodića koji je živeo početkom XIX veka

Ovi pravi, istorijski Jagodići imali su ogroman značaj u osnivanju i radu Matice srpske u tadašnjoj Austrougarskoj monarhiji, gde su i kao članovi parlamenta uticali na kulturne, ekonomske i verske povlastice Srba… Njihovi portreti i danas se mogu videti u galeriji Matice srpske u Novom Sadu.

Porodica i danas ima žive naslednike u Vojvodini.

(Dnevno.rs)

Share this post: