Uzburkani Pacifik: Kina merka Japan za rat

ksi djinping kina

Anketari u Kini već mesecima beleže rastući trend kod građana koji veruju da će na Dalekom istoku u bliskoj budućnosti izbiti veliki rat. Razlog tome je što Kinezi smatraju da povlačenje granica njihove zemlje preko mora koja ih okružuju nije samo pitanje hladnokrvne kartografije.

U Istočnom i u Južnokineskom moru prelamaju se dve ere. Ona stara, posthladnoratovska, koju još zovemo novi svetski poredak, i neka buduća, koju bi Kina želela da odredi svojom fizičkom veličinom, političkim uticajem, vojnom snagom te ekonomskim potencijalima i potrebama.

"Flota straha"

U Istočnom kineskom moru su sporna ostrva Dijaoju, kako ih nazivaju Kinezi, ili Senkaku, kako se zovu na japanskom jeziku, dok su u Južnokineskom moru to arhipelazi Spratli i Paracel, ili Nanša i Ksiša, kako ih zovu Kinezi.

Gotovo cela 2013. godina protekla je na klackalici rata i mira, ali je u fokusu u tom razdoblju bilo Istočno kinesko more i izazov Pekinga japanskom suverenitetu nad ostrvima Diaoju, odnosno Senkaku.

Opipavala je Kina koliko je Zemlja izlazećeg sunca spremna na oružani okršaj u ime svoje „nove normalnosti“, kako japanski političari nazivaju odbacivanje posleratnih pacifističkih zabrana vojnog delovanja izvan svojih granica, ali još više koliko je Amerika odlučna da stane u odbranu svog saveznika u ime produžetka njene dominacije nad azijsko-pacifičkim regionom.

Istovremeno je Kina počela da gradi „čudne objekte“ u Južnokineskom moru. Za razliku od Senkakua, odnosno Diaojua, koji su 1972. godine stavljeni pod upravu Japana, u Južnokineskom moru kineska vojska je počela nadograđivati ostrva i hridi nad kojima je već imala kontrolu.

Pentagon je zatražio od Pekinga da obustavi izgradnju veštačkih ostrva u Južnokineskom moru. Kina ne priznaje da oko Južnokineskog mora uopšte postoji problem. Više od 90 odsto te akvatorije pripada azijskoj sili i svaki pokušaj osporavanja te činjenice samo je „gruba povreda kineskog suvereniteta“.

Spor

Reč je o potrebi Kine da kontroliše najvažnije prometnice, kojima godišnje prođe na milijarde barela nafte i na stotine milijardi kubika gasa vrednih više od pet milijardi dolara, napomenuo je Forbsov analitičar Kristofer Helman.

Zavedi kontrolu nad tim tokom i imaćeš kontrolu nad energetskom sigurnošću cele Azije – pojasnio je on.

Već se godinama postavlja pitanje je li kineski rast neizbežno izazov za SAD, a iznova je ta tema došla u fokus kada je harvardski politikolog Grem Alison upozorio američki Senat kako se „u poslednjih 500 godina u 12 od ukupno 16 slučajeva rat dogodio onda kad je rastuća sila izazvala postojeće velesile“.

Duel i duet

„Kina i SAD su suparnici, ali nisu neprijatelji“, ocenio je kineski partijski list „Global tajms“, da bi u drugom komentaru objavljenom na dan početka „strateškog dijaloga“ u Vašingtonu zaključio kako su „Kina i SAD suviše međuzavisni da bi se sukobili“. Budućnost Kine i SAD su i dueli i dueti.

(Vesti)

Share this post: